ΣΙΕΛΟΣ. ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ; ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΤΕΡΗΔΟΝΙΚΗ ΑΛΛΟΙΩΣΗ;

Ο σίελος είναι το σύνολο των εκκρίσεων των σιελογόνων αδένων που φτάνει στη στοματική κοιλότητα. Πάντα διευκρινίζεται ότι υπάρχουν 2 είδη σιέλου διότι οι εκκρίσεις των σιελογόνων αδένων δεν διέπονται από ομοιοστατικούς μηχανισμούς και οι περιεκτικότητές τους σε διάφορα οργανικά και ανόργανα συστατικά επηρεάζονται σημαντικά από τον ρυθμό έκκρισής τους. Τα δύο είδη σιέλου λοιπόν είναι σίελος ηρεμίας και σίελος διέγερσης. Κατά μέσο όρο η καθημερινή του ροή είναι 1 με 1,5 λίτρα. Το 23% προέρχεται από την παρωτίδα , 65% από υπογνάθιο αδένα 4% από υπογλώσσιο και 8% από τους ελάσσονες σιελογόνους αδένες στα χείλη, γλώσσα , υπερώα, παρειές, φάρυγγα. Το 90% παράγεται κατά τη διάρκεια της ημέρας και το 10% τη νύχτα. Βέβαια, το ποσοστό συμμετοχής των αδένων κατά τη διάρκεια της ημέρας αλλάζει, η συμμετοχή της παρωτίδας κάτω από την επίδραση ερεθίσματος μπορεί να φτάσει και το 50%. Επιπρόσθετα, φαίνεται πως ο μέγιστος ρυθμός έκκρισης παρουσιάζεται κατά τις 4 το απόγευμα και ο  μικρότερος 4 το πρωί.(Dawes 1972). Τη ροή του σάλιου επηρεάζουν εντοπισμένες ασθένειες , λίθοι, συστηματικά νοσήματα και φαρμακευτική αγωγή, χημειοθεραπεία και ακτινοβολία, φόβος, ηλικία. Η εκτίμηση του ρυθμού έκκρισης του σάλιου διέγερσης αποτελεί βασικό κριτήριο διάγνωσης της ξηροστομίας. Ως όριο λαμβάνεται το 0,2 ml/min στο σίελο διέγερσης και στον σίελο ηρεμίας 0,1 ml/min. Οποιοδήποτε ποσοστό κάτω από αυτά θεωρείται μικρό και δείχνει υπολειτουργία των αδένων. (Screebny Valdini  Arch Inter Med 1987).  Αποτελείται κατά 99,5% από νερό και 0,5% απόανόργανα και οργανικά συστατικά. Το ph του κυμαίνεται από 5,2 εως 7,8% και είναι μεγαλύτερη στο σίελο διέγερσης. Εμφανίζεται υπότονο σε σχέση με το πλάσμα του αίματος καθώς και με άλλα υγρά όπως λέμφος, ΕΝΥ.

Η επιτυχία ή η αποτυχία μιας πολφοτομής κρίνεται στη διάρκεια των επανελέγχων και βασίζεται στη κλινική και ακτινογραφική εξέταση. Ο ριζικός πολφός πρέπει να είναι ασυμπτωματικός, χωρίς δυσμενή κλινικά σημεία ή συμπτώματα όπως ευαισθησία και οίδημα. Δε πρέπει να υπάρχουν ακτινογραφικά στοιχεία εξωτερικής απορρόφησης των ριζών. Η εσωτερική απορρόφηση μπορεί να είναι σταθερή και περιορισμένη αλλά πάντα υπό παρακολούθηση . Στη περίπτωση που επεκταθεί , η εξαγωγή του δοντιού είναι απαραίτητη και ενδεχομένως διατήρηση του χώρου με συσκευή.(AAPD 2009)

Οι Neamatollahi et Tajik (2005) αναφέρουν ως κριτήρια αποτυχίας, ύστερα από πολφοτομές νεογιλών γομφίων με θειϊκό σίδηρο, φορμοκρεσόλη και ΜΤΑ τα παρακάτω στοιχεία:

Η παρουσία στη κλινική εικόνα αυθόρμητου ή νυχτερινού πόνου, ευαισθησία στην επίκρουση ή την ψηλάφηση, απόστημα, οίδημα, ύπαρξη συριγγίου και παθολογική κινητικότητα.

Η ακτινογραφική εξέταση βασίζεται στην υψηλή ποιότητα της περιακρορριζικής ακτινογραφίας πριν και μετά τη θεραπεία. Παρατήρηση της μερικής απώλειας της lamina dura ή η διεύρυνση του περιοδοντικού συνδέσμου καταγράφηκε ως
ακτινογραφική αποτυχία. Επίσης η παρουσία παθολογικής εξωτερικής ή εσωτερικής απορρόφησης της ρίζας καθώς και η ακρορριζική και μεσορριζική ακτινοδιαύγαση ήταν σαφής ένδειξη ακτινογραφικής  αποτυχίας.

Παρόμοια κριτήρια αναφέρονται και στη συστηματική ανασκόπηση των Nadin et al. (2003). Σε εργασία των Smith et al. (Smith et al. 2000), σε πολφοτομές νεογιλών γομφίων με θειϊκό σίδηρο, οι σημαντικότερες αποτυχίες ήταν η ενασβεστίωση των ριζών και η εσωτερική απορρόφηση.  Σε αντίθεση με αυτό όμως οι Fuks et al. (1997) αναφέρουν πως η ενασβεστίωση των ριζών δε θεωρείται ως αποτυχία. Την εσωτερική απορρόφηση αναφέρουν ως σημαντικότερη αποτυχία σε πολφοτομές νεογιλών γομφίων με θειϊκό σίδηρο ή φορμοκρεσόλη οι Vargas et al. (2005).

Επίσης οι McDonald et al. (2004) αναφέρουν ως σύμπτωμα της πολφοτομής την πρόωρη απώλεια ή τη παρατεταμένη παραμονή του πολφοτομημένου νεογιλού δοντιού στον οδοντικό φραγμό, χωρίς να το θέτουν ως κριτήριο επιτυχίας-αποτυχίας. Η πρόωρη απώλεια πιθανώς να σχετίζεται με τη παρουσία χαμηλού βαθμού, τοπικής και ασυμπτωματικής μόλυνσης ενώ η παραμονή πέραν του φυσιολογικού ίσως να οφείλεται στις μεγάλες ποσότητες υλικού κάλυψης του πολφού που δυσκολεύουν την απόπτωσή του.

 

Επανέλεγχοι

 

Οι επανελέγχοι της πολφοτομής είναι ιδιαίτερα σημαντικοί. Ακτινογραφική εξέταση είναι καλό να γίνεται αμέσως μετά τη θεραπεία, για να εκτιμηθεί η ποιότητα της αποκατάστασης αλλά και να τεθεί σαν κριτήριο για τη πρόγνωση του δοντιού στους επόμενους επανέλεγχους. Ο ακτινογραφικός επανέλεγχος πρέπει να γίνεται τουλάχιστον κάθε χρόνο, καθώς το ποσοστό επιτυχίας της πολφοτομής μειώνεται με τη πάροδο του χρόνου.

Η μέθοδος και η ποιότητα της ακτινογραφίας είναι πολύ σημαντικά στοιχεία στην αξιολόγηση της επιτυχίας ή αποτυχίας μιας πολφοτομής. Ένα ουσιώδες κριτήριο στην ακτινογράφηση είναι η εμφάνιση του διχασμού και τριχασμού των ριζών των νεογιλών γομφίων, καθώς και των ακρορριζίων  των δοντιών. Ο λόγος είναι το γεγονός ότι η επιτυχία ή η αποτυχία μιας πολφοτομής θα κριθεί από την ύπαρξη αλλοιώσεων στα προαναφερθέντα κρίσιμα ακτινογραφικά σημεία. Η ακτινογραφική εξέταση στους επανελέγχους με ακτινογραφίες δήξεως μετα πτερυγίου (bite-wing), συνήθως δεν φανερώνουν το διχασμό ή τριχασμό των ριζών και συμπληρωματικά απαιτείται η λήψη περιακρορριζικής ακτινογραφίας.(AAPD 2009)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Βιβλιογραφία

  • McDonald RE, Avery DR, Dean JA. Dentistry for the child and adolescent. 8th ed. Mosby 2004:388-412
  • Fuks AB, Holan G, Davis JM, Eidelman E. Ferric sulfate versus diluteformocresol in pulpotomized primary molars: long-term follow up. Pediatr Dent 1997;19(5):327–330
  • Smith NL, Seale NS, Nunn ME. Ferric sulphate pulpotomies in primary molars: A retrospective study. Pediatr Dent 2000;22(3):192–199
  • AAPD. Guideline on pulp therapy for primary and immature permanent teeth. Revised 2009:179-186
  • Neamatollahi H, Tajik A. Comparison of clinical and radiographic success rates of pulpotomy in primary molars using Formocresol, Ferric Sulfate and mineral Trioxide Aggregate (MTA). J  Dent 2006;3(1):6-14
  • Nadin G, Goel BR, Yeung A, Glenny AM. Pulp treatment for extensive decay in primary teeth (Review). Cochrane Database Syst Rev. 2003;(1):1-41
  • Vargas KG, Packham B. Radiographic success of ferric sulfate and formocresol pulpotomies in relation to early exfoliation. Pediatr Dent. 2005;27(3):233-7
  • McDonald RE, Avery DR, Dean JA. Dentistry for the child and adolescent. 8th ed. Mosby 2004: 397-404
  • Pathways of the pulp.6th ed. Edited by Cohen S, Burns RC:641-645
  • Peng et al 2007.Evaluation of formocresol versus ferric sulphate primary molar pulpotomy: a systematic review.
  • Strange et al.2001.Outcome of formocresol utilizing radiographic croteria Pediatric Dent July(4) 331-6
  • Erdem et al, 2011. Success rates MTA, FS, FC 

ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Το φως που βλέπουμε, αλλά και μέσω του οποίου βλέπουμε όλα τα αντικείμενα και τους άλλους ανθρώπους γύρω μας, είναι ένα μόνο μέρος της πιο γνωστής ακτινοβολίας, της ηλεκτρομαγνητικής. Οι εφαρμογές αυτής της ακτινοβολίας είναι αμέτρητες στην καθημερινή μας ζωή. Εκτός από το ορατό φως, υπάρχουν τα κύματα της τηλεόρασης, τα ραδιοφωνικά κύματα, τα μικροκύματα που χρησιμοποιούνται στους ομώνυμους φούρνους κ.λ.π. Όλα αυτά τα είδη ακτινοβολίας που αναφέραμε έχουν μόνο μια διαφορά. Την ενέργεια που μεταφέρουν. Έτσι, τα ραδιοφωνικά κύματα είναι πολύ μικρής ενέργειας κύματα, λίγο μεγαλύτερης είναι τα κύματα της τηλεόρασης, και αν θέλουμε να πάμε σε μεγαλύτερες ενέργειες θα συναντήσουμε τα μικροκύματα, την υπέρυθρη ακτινοβολία, το ορατό φως, την υπεριώδη ακτινοβολία, ενώ στις πολύ ψηλές ενέργειες έχουμε την κοσμική ακτινοβολία.

Το Συμβούλιο των Ευρωπαίων Οδοντιάτρων (CED) είναι μια Ευρωπαϊκή μη-κερδοσκοπική οργάνωση που εκπροσωπεί πάνω από 340.000 οδοντιάτρους, από ολόκληρη την Κοινοτική επικράτεια, μέσω 32 εθνικών οδοντιατρικών ομοσπονδιών και επιμελητηρίων σε 30 Ευρωπαϊκές χώρες. Ιδρύθηκε το 1961 προκειμένου να γνωμοδοτεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για θέματα που σχετίζονται με το οδοντιατρικό επάγγελμα και έχει ως κύριους στόχους του να προάγει τα υψηλά πρότυπα στην οδοντιατρική υγειονομική περίθαλψη και την οδοντιατρική και την αποτελεσματική, επικεντρωμένη στην ασφάλεια του ασθενούς, επαγγελματική άσκηση. Η ζάχαρη είναι η κύρια αιτία της οδοντικής τερηδόνας, ιδιαιτέρως στα παιδιά και τους ηλικιωμένους. Η μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης θα μειώσει τον πόνο και την ταλαιπωρία που προκαλεί η νόσος αυτή η οποία μπορεί να προληφθεί.