Νεανικός διαβήτης και συσχέτιση με περιοδοντικές νόσους

Συγκεκριμένες ενδοκρινικές διαταραχές, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και ο υπερπαραθυροειδισμός συσχετίζονται με αυξημένη προδιάθεση για εμφάνιση νόσων του περιοδοντίου με μηχανισμούς που συνεχώς διευκρινίζονται. Ακόμη, οι διακυμάνσεις των γεννητικών ορμονών επηρεάζουν τους περιοδοντικούς ιστούς και ευνοούν την ανάπτυξη περιοδοντικής φλεγμονής. Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι ένα μεταβολικό νόσημα που χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα(υπεργλυκαιμία). Η βάση της διαταραχής αυτής στο μεταβολισμό των υδατανθράκων είναι η ανεπαρκής δράση της ινσουλίνης στους ιστούς-στόχους. Η τελευταία οφείλεται είτε σε διαταραχή της έκκρισης ινσουλίνης από τα β-κύτταρα του παγκρέατος ή και σε ελαττωμένη ανταπόκριση των ιστών στην ινσουλίνη (ινσουλινική αντίσταση) Σύμφωνα με την τελευταία ταξινόμηση της ADA (American Diabetes Association) το 1997, οι δυο πιο συχνοί τύποι διαβήτη είναι ο διαβήτης τύπου 1(παλαιότερα: ινσουλινοεξαρτώμενος) με κύρια διαταραχή στην έκκριση ινσουλίνης λόγω καταστροφής των β-κυττάρων του παγκρέατος και ο διαβήτης τύπου 2 ( μη ινσουλινοεξαρτώμενος) που είναι ο πιο συχνός και οφείλεται σε συνδυασμό διαταραχών στην έκκριση και στη δράση της ινσουλίνης.

Σύνδρομα που οδηγούν σε περιοδοντίτιδα στα παιδιά.

• Papillon-Lefevre syndrome

• Υποφωσφατασία

• Chediak-Higashi syndrome

• Langerhan’s cell histiocytosis

• Leukocyte Adhesion Deficiency

• Λευχαιμία

• Ουδετεροπενία

• Papillon-Lefevre syndrome

Τόσο τα νεογιλά όσο και τα μόνιμα δόντια μπορεί να εμφανίσουν διαταραχές στον αριθμό, το μέγεθος, την κατασκευή και τη μορφή τους. Οι σημαντικότερες οδοντικές ανωμαλίες είναι τα υπεράριθμα δόντια, η ανοδοντία, η υποδοντία, οι ανωμαλίες στο μέγεθος του δοντιού, η συνοδόντωση, η οδοντική διδυμία, τα γενέθλια (νεογνικά) και μεταγενέθλια δόντια, η ατελής αδαμαντινογένεση, και η ατελής οδοντινογένεση.

Υπεράριθμα δόντια Είναι τα επιπλέον δόντια τα οποία εμφανίζονται στον οδοντικό φραγμό. Τα δόντια αυτά μπορεί να έχουν φυσιολογική μορφολογία ή να είναι μικρότερα σε μέγεθος. Συνήθως εμφανίζονται στην άνω γνάθο.

Οι μεσόδοντες είναι τα πιο συνηθισμένα υπεράριθμα δόντια, έχουν κωνικό σχήμα και εντοπίζονται ανάμεσα στους κεντρικούς τομείς της άνω γνάθου. Αν είναι έγκλειστα μπορεί να εμποδίσουν ή να καθυστερήσουν την ανατολή των παρακειμένων δοντιών. Αν τα υπεράριθμα ανατείλουν μπορεί να προκαλέσουν λειτουργικά και αισθητικά προβλήματα. Η αιτιολογία της ανωμαλίας αυτής είναι πολυπαραγοντική με ισχυρό γενετικό υπόστρωμα. Η θεραπευτική αντιμετώπιση συνίσταται στην αφαίρεση του δοντιού και στην ορθοδοντική διευθέτηση του φραγμού. Ανοδοντία-υποδοντία Πρόκειται για την απουσία ορισμένων (υποδοντία) ή όλων (ανοδοντία) των δοντιών από τον φραγμό. Η αιτιολογία της διαταραχής αυτής είναι γενετική, συνήθως πολυγονιδιακού χαρακτήρα. Η θεραπευτική αντιμετώπιση συνίσταται στην ορθοδοντική διευθέτηση του οδοντικού φραγμού και στην μερική ή ολική προσθετική αποκατάσταση των δοντιών που λείπουν.

Η οδοντογένεση είναι αποτέλεσμα πολύπλοκων μηχανισμών και αλληλεπιδράσεων μεταξύ των στοματικών επιθηλίων και του εξωμεσεγχύματος που προέρχεται από τα κύτταρα της νευρικής ακρολοφίας. Έχει διαχωριστεί σε 4 σαφή στάδια, σχηματισμό οδοντικής τανίας, στάδιο οδοντικής καταβολής, το κωδωνοειδές και τελικά το μυλικό στάδιο. Κατά τη διάρκεια του μυλικού σταδίου γίνεται η λειτουργική και μορφολογική διαφοροποίηση των εξωμεσεγχυματικών κυττάρων σε εξειδικευμένα κύτταρα τις οδοντινοβλάστες. Οι οδοντινοβλάστες είναι τα μοναδικά κύτταρα του οργανισμού που είναι σε θέση να παράγουν τα συστατικά της οδοντίνης. Το 70% είναι ανόργανα συστατικά , 20% οργανικά και το υπόλοιπο νερό. Από τα οργανικά συστατικά το 90% είναι κολλαγόνο. Η σύνθεση των κολλαγονοειδών πρωτεινών έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή των ινών κολλαγόνου που διευθετούνται παράλληλα με την επιφάνεια οδοντογένεσης. Το κύριο λειτουργικό τους προιόν είναι το κολλαγόνο Ι, V, VI και το κολλαγόνο primer. Τα τελευταία χρόνια οι γνώσεις μας γύρω από τον σχηματισμό και ενασβεστίωση της οδοντίνης έχουν αυξηθεί αρκετά λόγω της ταυτοποίησης των πρωτεινών της, της δημιουργίας διαγονιδιακών μοντέλων εξάλειψης γονιδίων και της μοριακής ανάλυσης των κληρονομικών ανωμαλιών οδοντίνης.

Τρισωμία 21 (Σύνδρομο Down)

Το σύνδρομο Down είναι η πιο συχνή χρωμοσωμική ανωμαλία που εμφανίζεται στα νεογέννητα σε όλο τον κόσμο. Η ονομασία του προέρχεται από τον H.Langdon Down ο οποίος το 1866 δημοσίευσε το άρθρο “Observation on an Ethnic Classification of Idiots” στο οποίο περιέγραφε με ακρίβεια κάποια από τα χαρακτηριστικά του συνδρόμου . Συχνότητα εμφάνισης Η συχνότητα γεννήσεων των ατόμων με τρισωμία 21 είναι περίπου 1/650 γεννήσεις αλλά ποικίλει σε διαφόρους πληθυσμούς και κυμαίνεται από 1/600 μέχρι 1/2000 γεννήσεις. Το 15% των ατόμων που βρίσκονται σε ιδρύματα για νοητική στέρηση έχουν τρισωμία 21 ενώ έχει εκτιμηθεί ότι το 65%-80% των συλλήψεων συνδρόμου Down καταλήγει σε αυτόματη αποβολή.(11)